Huismussen

Eindelijk zon vandaag, en warmte.
De mussen waren meteen weer met velen aan het slepen met witte veertjes en droge grassprieten.
Een enkeling begon zelfs een balts, en niet eens zo heel erg kort.

Ook een juveniel die langzaam maar zeker aan het aftakelen is. Hij heeft wonden in zijn hals en rond zijn snavel. Vliegen draaien vandaag al om hem heen.

Misschien toch verwondingen van die korte vechtpartijtjes. Maar die verlopen in zo’n enorm hoog tempo dat je met het blote oog of de 30fps camera niet kunt zien wat er precies gebeurd.

Filmpjes worden geUpload.

In twee delen:
Huismussen zijn zo dol op sla dat ze er om knokken.
Dit is (door Stichting Witte Mus) in high speed opgenomen.
Als je dat normaal afspeelt krijg je slow motion beelden.

Het is minstens even spannend gebleken als een gevecht tussen twee roofvogels.
Alleen verloopt dit veel sneller; binnen 3 seconden is het weer voorbij.
Zonder high speed camera had je dit nooit anders kunnen zien dan een flits van een schermutseling.

Deel 1 is de aanzet tot de vechtpartij met opstellen tegenover elkaar
Deel 2 is het feitelijke gevecht met na afloop de vlucht, dwars door het beeld, van de initiator ervan.

http://www.youtube.com/watch?v=-XuVFM2-pvc
http://www.youtube.com/watch?v=1Qxwo1sx8zU

(Niet kopiëren zonder toestemming van Stichting Witte Mus.
U mag ons wel in ruil voor gebruik een aanbod doen zodat we ons doel kunnen realiseren:
de huismus een plek in Nederland terug geven zodat ze zichzelf weer zal kunnen redden, ooit.)

Huismus in slow motion, die recht omhoog vliegt.
Let maar eens op de slag die de mus met de vleugels maakt. Het is bijna een vlinderslag zoals mensen in water maken.

Tweede deel uit hetzelfde filmpje van 19 augustus j.l.
Hier zie je twee mannetjes huismussen kleddernat weg vliegen van het bad. Je kunt zien dat ze daar een ruimere vleugelslag voor nodig hebben, dan een mus met droge vleugels.

09:45 u – Weer een eitje gevonden. In een van de grotere bakjes in een voerkooi. Dit eitje is stuk. Zeker doordat andere musjes uit het bakje wilden eten.
Vanavond eens kijken of er een musje gaat slapen in die bak.

Nieuws item aangemaakt op huismussenForum.nl.

Vergeten te melden; sinds ongeveer 2 weken kun je hier weer de geluidswaterval horen. Er zijn dan zo veel mussen aan het tjielpen dat het een waterval lijkt, een beetje Walt Disney achtige waterval. Is in voorgaande jaren ook beschreven. Zijn ook al opnamen van te vinden op ons youTube kanaal.

Sinds mei hadden de huismussen als slaapplaats hun oog laten vallen op de hop, die ik halverwege vorig jaar dubbelDik heb gemaakt door er bamboe stokken (eigen oogst) voor te steken. De slaapplaats is blijkbaar vol.

De witte mus slaapt daar trouwens. Zag het beestje er vanavond heen vertrekken na het laatste eten.

Sinds vandaag slapen de mussen ook weer in de Wilde Wingerd. Beetje grote groep geworden dus. Als ze de Wingerd er weer bij nodig hebben.

20:15 u – Zojuist met z’n twee de kroon van de Liriodendron Tulpifera wat meer open gemaakt. Paar armDikke takken eruit. Want het stormt te hard.
Te groot risico dat de Tulpenboom, met al haar grote bladeren, om waait en boven op de voerplaats en slaapplaatsen van de mussen terecht komt.

Die takken kunnen mooi gebruikt worden voor de nieuwe (superGrote) voerkooi. Die waarmee we zieke duiven bij de mussen vandaan kunnen houden. En de kauwen.

08:26 uur – Er wordt op het erf de afgelopen twee weken nog bijna dagelijks gepaard, en gebaltst door de huismussen. Gisteren ook weer. Dat betekent dus nog steeds nieuwe uitvliegende musjes op komst. Als alles goed gaat.
Voor de meeste vogels is het broedseizoen over, althans; daar gaat men vanuit.
Maar zeker niet voor de huismussen.

Onze witte mus is er ook nog altijd. Lijkt een beetje grijzige “kleur” in het kleed te krijgen. En er is een duidelijke discrepantie tussen twee families aan het ontstaan; een licht gekleurde familie en een donkerdere familie.
Nu heb ik ergens eens gelezen dat melanisme, de ongebruikelijke variant van zwart-kleuring bij mussen, een gevolg is van het eten van hennep-zaden. “Wiet” zaden dus. Cannabis sativa.
Laat er nu in de nabije omgeving van ons erf een wietPlantage zijn opgerold laatst.

Dat zou toch ook lollig zijn … Dat wietPlantages verraden kunnen worden door de aanwezigheid van zwarte huismussen .. :-)

Zou wel een leuk experiment zijn overigens … Ik bedoel; wiet-zaden in een van de voersilo’s doen. Registreren welke mussen daar het liefst van eten. En kijken welke kleur ze krijgen ….
Ik denk eigenlijk dat het niet klopt .. want het zijn allemaal jongen die zo donker zijn. Als die donkere kleur door het voedsel komt dan zou het niet overerfbaar zijn. Dus deze donkere jongen zouden door het voedsel dat ze als nestjongen kregen zo donker moeten zijn geworden. Aangezien ze pas-uitgevlogen-jongen de meest donkere kleur hebben. Maar nestjongen eten niet van die grote stevig zaden als wiet.

Dus onwaarschijnlijk .. ? Melanisme door wietzaden ?
Op argumenten alleen zou ik het toch niet ter zijde willen schuiven. Misschien komen we er nog eens aan toe.
Als de huismus niet lang voor die tijd al weer vollop in Nederland aanwezig is. En blijft. :-)

Als ik de berichten zo lees dan zijn er dit jaar heel wat mensen die grote groepen huismussen rond hun erf hebben. We gaan de goede kant op ! :-)

Handen te kort voor alles dat er op het moment gaande is hier.

Inmiddels toch al weer dagelijks en de hele dag door minimaal 20 tot 30 huismussen hier, en aan het einde van de dag tussen de 30 en de 50 individuen.
Een deel ervan is pas uitgevlogen grut :-)
Badderen in de waterbaden doen ze ook weer.
Zandbaden nog niet. Dus je ziet ze behoorlijk jeuken telkens. Maar goed, dat zal ook wel weer komen.

Geweldig om allemaal weer te zien, en heel blij dat het deel van de kolonie dat hier woonde niet helemaal ten onder is gegaan.

Ik weet uit onderzoeken dat huismussen zich snel kunnen herstellen van bijvoorbeeld pogingen ze uit te roeien met gif, zoals dat in de landbouw vroeger in Nederland ook nog gebeurde.

Op sommige plaatsen in het land schijnt dat nog steeds te gebeuren trouwens.

Maar op dit moment is het hier feest in de tuin.
De merels hebben een jong weten uit te laten vliegen, ondanks dat ze hun nest hadden gekozen op een onbeschutte plek. Vorig jaar zomer hadden ze die gekozen, dat ging prima, maar dit jaar begonnen ze op dezelfde plek en veel te vroeg; nog geen bladgroen. Waarschijnlijk zijn dus de andere jongen dood gegaan door de hitte recht op hun bolletjes en lijfjes.

Vanmorgen om 9 uur zag ik de gierzwaluw zich van ons dak laten vallen; kwam onder de pannen vandaan. ‘k Heb de indruk dat het een andere plek is dan vorig jaar. Misschien dus dit jaar 2 paartjes te broeden hier.
Zal in de loop van de dag de high speed sloMo camera er op gaan zetten. Mooi voor de Vliegkunstenaars dataBase denk ik.

De Pimpelmees is druk met het voeren van jongen.
De Koolmees wil hier ook opnieuw beginnen maar heeft moeite met de Pimpelmees.
In voorgaande jaren wonnen de Koolmezen het altijd, maar dit jaar zat het Koolmezen nest vol vogelvlooien en wilden ze er niet in. Zelf opruimen kunnen Koolmezen blijkbaar niet ? Pimpelmezen doen dat in ieder geval wel.
Merels kiezen gewoon een tak ernaast voor het volgende nest.
Er zijn wel meer nestkasten op dit erf. Een deel ervan goed geschikt voor het Koolmezenpaar. Maar ik hoop wel dat de koolmezen de aankomende jonge pimpelmezen met rust laten.

Steeds meer prachtige “geleedpotigen” hier (insecten bijvoorbeeld zijn geleedpotigen, vlinders ook). Allerlei nachtvlinders ook.

Voor de huis- en ringmussen zijn we weer een stap verder met het voedsel experiment. Ze krijgen nu enkelvoudige zaden. Iedere soort in een eigen container. Om te zien of dat de verspilling voorkomt.

Want wat de mussen doen, in de gemengde zaden, is zoeken naar dat wat ze lekker vinden. Bijvoorbeeld de paddy-rijst. Daarbij gooien ze al het andere op de grond. Komt de volgende en die had de gierst willen hebben. Die gaat ook zoeken in de gemengde container, en gooit al het andere op de grond. In de loop van de dag moeten we dat dan bijna ongebruikt afvoeren. Dat gaat dan wel erg hard. Hoewel de merel nu ook de smaak te pakken heeft van het eten van zaden. Zo te zien de gierst vooral.

Nu hangt er een container met paddy, en een container met witte gierst, en een met (paarden-)haver, een met kanarie-zaad en een met tarwe. Daarbij nog een paar bakken gemengd, voor de jongen en degenen die nog niet weten wat ze het lekkerst gaan vinden.
De volwassen mussen die gierst willen gaan nu naar die silo toe. Degenen die paddy willen ook naar hun eigen silo. En geen van allen hoeven ze meer te zoeken, dus er wordt veel minder gespoeid en verspild.
Nu al.

En welke gaat er het hardst hoor ik je vragen.
Dat is de gierst (“witte millet”), dan de paddy-rijst, en dan pas het kanariezaad (“witzaad”). Haver en tarwe blijven nogal links liggen.

Als je vraagt in welke voerbakken ze het meest zitten dan is de volgorde anders.
Dan is 1 weer de gierst, maar 2 is dan de gemengde zaden, dan de paddy, dan de kanariezaad, dan de tarwe en de haver eigenlijk alleen om beteuterd weer weg te vliegen zonder iets te pakken.

Ik denk, als ik alle containers vul met gierst, dat dan in no-time de hele kolonie weer hier op het erf terug is :-)

MUSSEN VANAVOND OP TV
Vanavond zijn onze mussen weer op TV.
19:25 uur, Nederland 2.
Vroege Vogels TV.

Hartstikke leuk natuurlijk, maar wat wil nou het geval ?

Sinds die opnamen, op 11 maart, dus 1 1/2 maand geleden, zijn de mussen als sneeuw voor de zon van ons erf verdwenen.

Op 11 maart werd er nog iemand uit de TV ploeg horendol van hun getjielp. Nu is er af en toe nog een groepje van 12, en moet je goed luisteren om nog twee mussen te kunnen horen.

Zijn ze door de sperwer en haar jongen opgegeten ? Zijn ze voor die tijd gevlucht ? Zijn ze nu verhuisd ? Zijn ze allemaal aan het broeden, man EN vrouw huismus ? Zijn ze allemaal op andere erven aan het broeden ?

Hier komen de eerste jonge huismussen meestal pas in de 2e of 3e week van mei te voorschijn. Dus ergens tussen 7 en 21 mei.
Laten we hopen dat de stilte van de mussen dan doorbroken wordt.
En dat deze stilte een voorbode is van een storm aan uitvliegende jonge huismussen.

Want de muggen hier in Andijk mogen onderhand wel opgeruimd worden.

Kolonies Huismussen in Nederland
Een van onze projecten, als Stichting Witte Mus, is het inventariseren van kolonies van huismussen in Nederland.

Zo ziet een groep van ongeveer 50 huismussen er uit.

De pagina waarop we dat bijhouden is nu aangevuld met recent bij ons gemelde kolonies. U kunt dat bekijken via deze link:
Kolonies Huismussen in Nederland

Een kolonie huismussen bestaat uit een groep broedende paartjes plus “reserve” mussen. Reserve zijn degenen die in mogen vallen wanneer de partner van een van de broedende mussen als ontbijt, lunch of diner gebruikt is door sperwer, uil, gaai, ekster, kat enz.
Meestal gaat dan wel het legsel verloren met de partner (als dat er al was), maar niet de plek om te broeden. Deze kan datzelfde jaar al gauw nog drie keer worden gebruikt.

Vindt u jongen mussen op de grond, dan kan dat een gevolg zijn van een dergelijke noodzakelijke partner-wisseling. Jonge huismussen die u op de grond aantreft moet u ook nooit terug in het nest zetten. U kunt ze daarmee juist op een plek zetten waar ze ongewenst zijn geworden. (Wat dan wel ? De vogelopvang is de beste oplossing daarvoor.)

Een levensvatbare kolonie huismussen bestaat uit ongeveer 20 broedpaartjes, plus daarbij de reserve mussen. Met een groep van 60 huismussen heb je dus kans dat dat een levensvatbare groep is. Een groep die zich als kolonie in stand kan houden.
Zijn er meer, dan kan het zijn dat de groep in staat is zich uit te breiden en in de herfst zelfs gaat uit zwermen.

Kent u ook nog kolonies huismussen, al dan niet “levensvatbaar”, die niet in dit lijstje staan, e-mail ons dan. Op deze pagina staat ons e-mail adres.

07:45 uur – Paring hoorbaar bij de huismussen rond het voer in de groenblijvende struiken en bamboe.
Mannetje huismus bij de camera en microfoon doet nog steeds zijn best een vrouwtje geïnteresseerd te krijgen.

17:00 uur – Paar maanden terug zijn we over gegaan op ander voer voor de mussen (huis, ring & hybride). Iets minder gevarieerd dan ze gewend waren.
Maar het lijkt wel alsof ze juist de gierst er nu uit gooien. Zo van “die moet ik niet”. (Bij dit merk heet dat “millet”, engels voor gierst.)

Belde Arie vanmiddag, onze voerleverancier. Misschien maar eens gaan testen met zuiver zaad ?
Dus een hele zak uitsluitend witte gierst (witte millet) besteld. Niet om ze eenzijdig voer te gaan geven, maar om te achterhalen welk zaad ze niet willen eten. Dat houden we er dan gewoon uit.

We hebben wel eerder proeven gedaan met witzaad, boekweit, lijnzaad, en nog enkelen. Dat werd niet gewaardeerd. Maar we doen het gewoon nog een keertje over. Kijken hoe het nu gaat.

Ben ik toch heel erg benieuwd hoe ze op de witte gierst reageren straks. ik hoop natuurlijk dat het feest is voor ze.

14:00 uur – De huismussen beginnen met dit prachtige weer flink op dreef te komen :-) Baltsen, roepen, achtervolgen, naar de staart pikken. Met gevaar voor eigen leven, want er zit minstens 1 vrouwtje huismus bij, die flink achter de versierder aan gaat en hem herhaaldelijk aan zijn kuif in haar snavel heeft hangen. Net een kerstballetje. En hij geeft dan geen kick terwijl ik in elkaar krimp van “AAU dat moet zeer doen”. Maar nee, hij niet. Geen veertje verliest ie, en hij gaat net zo ijverig meteen weer door met mooi zitten voor haar. Alleen ietsje uit de buurt. En zij er achteraan.

Hm. Is dat soms zijn bedoeling. Is dat hoe ze een vrouwtje mee lokken.

Anyways. Het mannetje huismus met zijn witte voorhoofd is er ook nog steeds. Samen met een-poot en zwartwang.
( O-o. Oppassen met namen geven aan huismussen. Ze kunnen zomaar de volgende dag verdwenen zijn. Als ontbijt of avondmaaltijd mee naar het nest sperwers.)

Er zijn een aantal huismussen nu die helemaal niet zo bang meer voor me zijn. Die komen binnen 40 cm eten. Als ik maar achter het gaas sta ?

09:30 uur – Gekrijs van gaaien, eksters en kauwen. Buiten waaien er allemaal wittige veertjes van het dak. Dode eend ? Een paar stappen er heen en zwoesj daar komt een sperwer naar me toe, met een prooi even groot als hijzelf. Hij schrikt en in plaats van op het offerblok te landen komt hij met prooi op de grond terecht. De eend Pipi gaat er op hoge poten op af, want die “mot dat niet op haar erf”. Sperwer vliegt op, de boom in (o, daar komen die uitdrukkingen vandaan ! :-) ) en wacht.
“Nee Pip, laat hem maar.”
Pip is het daar niet mee eens. Dus pak ik de prooi. Het is een turkse tortel. Nog warm maar wel echt goed dood gemaakt. Ik leg het op het offerblok waar Pipi er niet bij kan en de sperwer wel. En dan verdwijn ik om de natuur wat van haar werk te laten doen.

Wel nieuw dat het mannetje sperwer zo in de achtertuin bezig is. Gewoonlijk is dat het terrein van het vrouwtje.
Misschien is zij dus aan het broeden en mag hij nu aan de rijk gedekte tafel in de achtertuin aanschuiven.

10:00 uur – Grote prooikrans op de grond. Op veilige afstand kijken of de duif op gegeten is. “O, je zit er nog .. Okee ik ben weer weg. Blijf lekker zitten.”
Sperwer was nog niet klaar met het ontbijt.
Ruim een half uur voor een turkse tortel dus.

14:00 uur – Eens goed kijken bij de mussen hoe het nu met hen is. De verhouding mannetjes/vrouwtjes huismussen valt meteen op. Scheef als de toren van Pisa. Ongeveer 30 mannetjes aanwezig en maar 2 vrouwtjes.

Nu kun je dus wel zeggen dat het broedseizoen begonnen is.
Maar er is geen gesleep met nestmateriaal gezien, en het aantal adverterende mannetjes mussen is ongeveer 6 op dit erf. Ik vermoed dus dat er onder de huismussen, wanneer ze een vaste plek hebben, ook heel veel dingen in stilte gebeuren. Zoals vorige jaar bleek dat lang niet alle paringen luidruchtig zijn, maar in volkomen stilte plaats kunnen vinden waarbij ook omringende mannetjes geen kik geven.

Vandaag geUpload, gisteren opgenomen; een van de eerste tests met de thermische camera.

Eerste conlusies die zich al aandienen:
- Huismus kan een temperatuur hebben van rond de 40 graden Celsius, maar ze is blijkbaar ook zodanig goed geïsoleerd dat je daarvan hooguit ongeveer 25 graden Celsius kunt meten.
- Het kopje van een huismus produceert de meeste warmte of is het minst goed geïsoleerd.

Nou, we zijn er hier helemaal klaar voor, hoor.
Ons project “Thermisch tellen op de mussen-slaapplaats”.

Laat Pedak Meettechniek nu maar komen met die prachtige apparatuur waarmee we de slaapplaatsen van de huismussen eens gaan afspeuren.

Want we zitten al heel lang te piekeren van “Ja .. honderden mussen … dat zeggen we nu wel … Maar dat is zo onwaarschijnlijk .. Wie gelooft dat nou. En kun je ze dat kwalijk nemen .. ? Dus hoe toon je aan dat je ‘s zomers honderden huismussen op je erf hebt ?”

‘t Is nu dan wel geen zomer, maar onze schattingen kunnen we toch wel testen.
Om een uur of drie zijn er bijvoorbeeld naar schatting ergens tussen de 60 en 80 individuen. Een deel overnacht elders, vanwege de Kerkuil, zoals op 22 januari duidelijk was geworden.

Maar ergens tegen de 60 zullen er hier ‘s nachts toch wel te vinden zijn. En wie weet kunnen we ook al zien waar de vrouwtjes Huismussen onder de pannen slapen. Want die slapen daar het hele jaar door. Het zijn de mannetjes en de nog ongepaarde vrouwtjes die in de struiken, klimop en bamboe overnachten.

In de buurt van onze “huismus onder de pannen”-periscoop zit er zeker een iedere nacht te pitten.
Die gaan we dus in ieder geval proberen op te sporen, zodat we de periscoop in de goede richting kunnen draaien als dat niet al het geval is. (Want als je haar onder de pannen hoort rommelen en tjielpen is het telkens nog te donker om ook iets te kunnen zien.)

Ik ben heel benieuwd wat we voor ontdekkingen doen met deze apparatuur.
Morgen ochtend eerst de training van Martijn Droog, van Pedak Meettechniek. En dan zullen we er eens stevig tegenaan gaan met onze speurtocht :-)