Huismussen

Oproep:
Dit weekeinde is weer de jaarlijkse tuinvogeltelling.
Tel een paar minuten extra deze keer
om 12uur op zondag : 5 minuten lang huismussen en ringmussen !
En meldt ze bij ons, met locatie erbij, de plek waar u ze gezien hebt dus !

09:00 uur

weersOmstandigheden:
temp min: 13 graden C (in de afgelopen 24 uur)
temp max: 15 graden C (in de afgelopen 24 uur)
luchtdruk: 748 cm Hg. (“regen-wind”=>”veel regen”)
humiditeit: 71 %
wind: windkracht 4 of 5 zo’n beetje. (gokje)

Onrustig weer.
Om 9 uur is de lucht betrokken en enigszins somber.
‘s Middags is de zon er vol op.

- – -

De bladeren van de bomen
Waarschijnlijk gaat het binnenkort stormen.
Dan zullen in 1 klap de bomen en struiken het grootste deel van hun blad verliezen, zo niet alles.
(Gekke bioloog gisteren op TV die denkt dat het blad er nog aan zit door de vrij hoge temperaturen … Het heeft gewoon nog niet gestormd. )

Als dat gebeurd is moet alle dekking voor de mussen van de groenblijvende beplanting komen.
Vooral voor de slaapplaatsen is dat van belang, want tegen een bijdehante uil kunnen de huismussen slapend helemaal niets uitrichten.

- – -

De zieke en dode mussen in Zwolle
Interessante ontwikkelingen in de kolonie huismussen in Zwolle. Heb er nu wat betere foto’s van gezien. En goede observaties kunnen lezen van Jan van Dijk.
Hij blijkt er vlak bij te wonen.
Hij heeft ook, zonder het te weten, in mei foto’s genomen van een deels wit gekleurde jonge huismus die door een slechte conditie verkleurde veren had.

- – -

De zieke en dode huismussen op dit huismussenErf
Alle tekenen wijzen op kanarie-pokken. Dat wordt door muggen over gebracht. Maar daar staan deze mussen het hele jaar door aan bloot.
En toch was hier zo’n korte hevige uitbarsting ervan. Heeft ongeveer 5 weken geduurd, pal na gebruik van Roundup direct langs de buitenranden van het huismussenErf.

Omdat de dieren niet vers bij een station konden komen om sectie op te verrichten (weekendVondsten) moet een andere weg gezocht worden om alsnog die sectie te laten plaatsvinden.
Er is goede hoop dat dat gaat lukken via connecties bij “vogelcafe.nl” en “kippenforum.nl”. (Via internet, en vooral het wwweb kun je heel erg veel aan de weet komen. Voor degenen die dat nog niet in de gaten hadden. ;-) )

- – -

PoepFotografie
Regelmatig worden alle (metalen) voerSilo’s schoon gemaakt. Dat is om ziekten te voorkomen, maar ook voor een vorm van monitoring.
Aan de poepjes die er (per ongeluk) daarna weer op terecht komen kun je zien hoe gezond de mussen zijn.

Gezond
Je ziet bijvoorbeeld een keurig compact drolletje van 1 cm lang en 2 of 3 mm doorsnede. ZwartBruine kleur met witte snel gedroogde vloeistof.
Dat is van een gezonde mus.

Niet helemaal lekker
Of je ziet een flatsje, van de goede kleuren, en in totaal het juiste volume voor een mus (huis- of ring- dat kun je aan de poep niet zien), maar het is verspreid alsof het afgeschoten pap is geweest.
Die mus is dus niet helemaal lekker.

Erg ziek
Of je ziet een druppel, geelgroen van kleur, met witte sliertjes met een lagere mate van cohesie (“stroperigheid”) dan het gele druppeltje.
Die mus is erg ziek.

Nu ga ik monsters nemen en zien of ik er met een microscoop een beeld van kan genereren.
Dan kan een van de mensen in ons netwerk misschien zeggen wat er mis is.

09:00 uur

weersOmstandigheden:
temp min: 11 graden C (in de afgelopen 24 uur)
temp max: 16 graden C (in de afgelopen 24 uur)
luchtdruk: 759 cm Hg. (“veranderlijk”)
humiditeit: 75 %
wind: geen. (mist hangt stil)

Vrijwel de hele nacht druppelde de regen neer.
‘s Morgens een dikke mist die er nu (09:00 uur) nog hangt.

- – -

Nachtblindheid project
Gisteren het geluid van de webcam hersteld. Webcam zelf is eindelijk vervangen; blikseminslag vlak bij huis (in de zomer) had de camera vernield. Axis 214 ptz voor de kenners. :-(

De camera staat nu gericht op de voerplaatsen; dwars door de nieuwe heen, met op de achtergrond de oude voerPlaats.

We kunnen dus eindelijk weer door met project 03; is de “huismus nachtblind ?“.

SparrowSpeak
De Sennheiser microfoon ligt in de nieuwe voerplaats te luisteren naar de mussen. Opnemen van geluid via de Axis 214 PTZ gaat nog niet. Dus dat willen we via de laptop gaan regelen.
Kunnen we ook eindelijk weer verder met de geluidenDataBase in de afdeling “sparrow speak” van de huismussenOnderzoek website.

Vervogelen
Wat betreft geluiden opnemen is het “vervogelen” van Thijs van Vuure een prachtig experiment ..
Dat gaat ook om het opnemen van vogelgeluiden, maar dan vertraagd af spelen. Vervolgens kan een mens die geluiden na bootsen en wordt dat versneld afgespeeld waardoor het lijkt of die mens vogelgeluiden maakt.
Ik ben vooral geïnteresseerd in het eerste deel; vertraagd af spelen van de geluiden die de vogel zelf maakt.

De meute mussen hier
‘s Morgens vroeg grijpen de mussen hun kans om zich vol te eten. Tussen 07:00 en 08:00 uur was het een enorme drukte op de voerplaats. Gekwetter en getjilp.
Nu (10:00 u) is het rustig. Ze zijn er wel met velen, maar de meesten houden zich stil. Ze zijn “er” niet gerust op.

weersOmstandigheden:
temp minim: 10 graden C (in de afgelopen 24 uur)
temp maxim: 15 graden C (in de afgelopen 24 uur)
luchtdruk: 762 cm hg. (veranderlijk weer)
humiditeit: 65 %
wind: ?

Beetje warme nacht geweest.
Halverwege de middag regen.

Kermis
Speelgoed voor de mussen gehaald.
Penisettum, siergras, met zaden die de mussen graag eten.

Een enorme kerstbal van wortels, diameter 40 cm ofzo. Gaten erin zo groot dat de mussen daar lekker met z’n allen in een eigen stekkie de bol kunnen vullen :-)

3 zinken bakken die de nieuwe baden gaan worden, als de mussen het in orde vinden.

“Aloe ringen”. Met diameters iets groter dan een mus. Mooi als nestIngang of een kruipdoor sluipdoor speel ding voor ze. Weet nog niet hoe ik dat ga toepassen.

En twee soorten gele krokussen. Voor de vitamienen het komend voorjaar.
Geen “zwanenburg bronze” en “groot geel”, want daar hebben ze al 2 jaar niets van gegeten.

09:00 uur

weersOmstandigheden:
temp minim: 4 graden C
temp maxim: 11 graden C
luchtdruk: 770 cm hg. (mooi weer, wordt al minder bestendig)
humiditeit: 59 %
wind: ?

Kkkoud geweest vannacht. Prachtige heldere lucht. Zolang de assimilatieverlichting niet aan was kon je alle sterren zien. Mooi. Af en toe een flikkerende “ster” die zich verplaatst. Sign of the times. Vliegtuigen en satellieten.

Najaars bezoek
10:00 uur – De ringmussen melden zich weer hier. Groepje van 4 komt zojuist aan. Klinkt meer als zebravink dan als huismus. Daar aan hoor je dat ze er zijn.
Dan is het zoeken in de richting van het geluid en daar zitten ze;
in de uitgelopen knotwilg.
Er woont het hele jaar door 1 ringmus hier. Die plant zich ook voort. Vandaar jaarlijks de hybride huis- ringmussen.
Maar ieder najaar komen er ook kleine groepen ringmussen uit andere plaatsen hier heen. Of misschien is het altijd de zelfde groep.

De (overwinterende) roodborst was er een paar dagen terug ook al weer. Bij de voordeur zitten steeds minder spinnen. Dat is de plek waar ‘s morgens de roodborst zit. Ik zat daar vanmorgen al met verbazing naar te kijken. “Welke vogel zit er nu zo lang stil. Op dezelfde plek. Niet zingen. Niks niet.” Nu snap ik dus wat die daar doet. Wachten op eten. Jagen zoals een zangvogel jaagt.

Aan de bamboe gehaakt
16:00 uur – Er krijst telkens een mus moord en brand.
Toch maar eens gaan kijken wat er aan de hand is.

Hangt er een mannetje Huismus met zijn linker vleugel vast aan een dode, dunne bamboe-stok.
Een hand onder zijn poten. Hij steunt af en heeft voldoende vertrouwen om eens flink in de vingers te happen. Helpt niet zo :-)
Probeer ‘m ruimte te geven om zichzelf los te maken. Dat gaat helemaal niet. Hij hapt weer en blijft deze keer in mijn vinger hangen. Als een pitpoedel. Lijkt wel of er een knoop in de veren rond de bamboe zit. Geen beweging in te krijgen.
Ik probeer hem om de bamboe stok heen te laten lopen. Losdraaien is meestal de oplossing.
Niet in dit geval. Mus bijt nog eens stevig en dan komen 2 van de vleugel veren los en fladdert hij met een schreeuw weg.
Ik kijk eens goed hoe de mus dit zo voor elkaar heeft gekregen. Waarschijnlijk toch aan het ravotten geweest en daarna zichzelf in de knoop gewerkt bij pogingen los te komen; twee slagpennen zitten met de punten in een oksel van de dunne bamboe stok, en vervolgens in een mastworp er omheen.
Die moet heel vreemd gefladderd hebben.

Wel jammer dat ie niet het geduld had om het met behoud van de veren op te lossen. Hoewel ze toch beschadigd zouden zijn geweest. En dan is het misschien moeilijker vliegen dan zonder deze twee veren.

Bovendien; als je de veren helemaal kwijt bent krijg je gloednieuwe. Helemaal gaaf. Dus de veren kwijtraken was misschien toch de beste oplossing.

Wat een lekker gevoel, zo’n enorm levend beestje op je vingers. Spartelend, fladderend, bruisend, fel.
:-)

Gewoon 3 huismussen ? Noop. 1 van de drie is paringsbereid.
Herkenbaar aan de zwarte snavel. En dat op 21 oktober.
Nog steeds broedseizoen hier dus.

10:00 uur

weersOmstandigheden:
minim. temp: 7 graden C
maxim. temp: 12 graden C
luchtdruk: 775 cm kwik. (mooi weer && iets minder bestendig dan gister.)
luchtvochtigheid: 61%
wind: ?

Dood
Weer een dood mannetje huismus gevonden.
Weer gele wratAchtige vormen aan de lichaamsopeningen, in dit geval de cloaca.
Hij weegt 27 gram. Het was gisteren al te zien dat het ging gebeuren, maar vanmorgen vroeg leefde hij nog.

Broedseizoen huismussen
Leuker nieuws:
Op de foto’s die gisteren gemaakt zijn is duidelijk te zien dat een van de mannetjes nog steeds een zwarte snavel heeft. Dat duidt op paringsbereidheid. Of hij is nog bezig met een nest.
Half oktober 2011 en het broedseizoen is voor de huismussen op dit erf duidelijk nog niet voorbij.

Hm. Kijk ik nog eens heel goed naar de foto, blijkt het dier gele “voet”zooltjes te hebben. Iets waarvan ik dacht dat dat een kenmerk was van juveniele mussen.
Maar een juveniel in zijn 1e jaar al bereid tot paren …. ? Dat zou wat nieuws zijn…
Eens navragen bij Denis Summers-Smith …

Weer:
Zonnig, maar de regen wil ook af en toe. In hele kleine spatjes. Zodat “het weer van alle mensen” (Gerard Reve) zich regelmatig voor doet vandaag.
Temp 12 graden Celsius.
Luchtvochtigheid 66%.
Barometerstand 767 cm kwik (“mooi weer”).

Ik wist het wel.
Voorspellingen of niet; op mijn verjaardag is het altijd mooi weer.
Hebben mijn ouders natuurlijk geregeld voor me. :-)

Minder fraai, maar toch ook wel intrigerend:
Een van de silo’s op de oude voerplaats zit vol bloedspatten. Alsof er iets hevig bloedend tegenaan is geknald.
Je vraagt je af wat daar in hemelsnaam gebeurd is. Uil ? Sperwer ? Moet in ieder geval grote paniek geweest zijn voor het dier dat al bloedend probeerde te vluchten. Of voor het dier dat met bloedende prooi probeerde te vluchten .. ?

Wel erg gaaf; de mussen zijn behoorlijk nieuwsgierig naar de nieuwe voerPlaats.
Er wordt door ons nog steeds aan gebouwd en geschoven en veranderd, want ze laten gewoon zien wat ze willen. Toch komen ze er in.

De huismussen verblijven vooral erg graag tussen twee stapels gedraaide stoeptegels. Daar liggen veel poepjes, daar zie je ze op en af klimmen, pikken aan de stenen et cetera.
Uit dat gegeven trek je dan wat conclusies en je maakt dat stuk dus nog veiliger voor ze.
Deze huismussen “verstaan” groene gaasmatten als veilig gebied. Dus zet je een gaasmat voor de gedraaide tegels. Ze kunnen er in zitten, rondkijken, en voelen zich op hun gemak wanneer ze er achter tussen de gedraaide stenen zitten. En dat doen ze dus ook bijna direct.

De voerPlaats is vandaag vooral aantrekkelijk vanwege alle droge zand dat er ligt. Er wordt heel veel gebadderd in dat zand.

Heel erg waardeloos nieuws, maar toch ook met een hele vette positive kans:
Er is drie weken geleden round-up gespoten in de directe omgeving. Mussen hebben daardoor vergiftigde zaden kunnen eten. Er zijn daardoor al twee weken lang veel zieken; verzwakt door het gif en daardoor vatbaar voor voliereZiektes geworden. Pokken / hapziekte, atoxoplasmose, coccidiose . . .
Die zieken komen ook naar de nieuwe voerplaats. Want die is droog, en schoon, en wat minder koud, en je kunt je er verstoppen op schone plekken. Het zijn er dagelijks zeker 4 of 5.

Dus wat doe je dan, als “mussen-Luisteraar” ? Je maakt de “ziekenboeg-van-3-jaar-oud” klaar; gevelKachel aan zodat de uitlaat ervan weer warmte naar buiten kan laten. Voor de zieken kan dat NET genoeg zijn om de besmetting toch te overleven, waarna ze deze ziekte nooit van hun leven nog weer krijgen. (Zeggen vogelArtsen.)

Overnachten doen de zieken vannacht toch wel op hun oude stek, blijkt.

Morgen het laatste stuk voerPlaats afsluiten voor grotere dieren dan huismussen, en dode bamboestengels in de voerPlaats zetten als slaapPlaats. Als we dat vroeg genoeg doen, en dan de voerPlaats met rust laten, zouden de zieken er zo maar voor kunnen kiezen daar te overnachten.
100% veilig. Dus de meeste kans de besmetting te overwinnen en verder immuun te zijn …

Als dat toch eens zou kunnen ..
Wat zou dit een loeisterk volkje worden .

De nieuwe voerplaats, met polycarbonaat platen als dak (vanwege lichtdoorlatendheid), blijkt aardig wat kleine vliegen, muggen en wespen te herbergen. Ze verzamelen zich onder die platen. Doen ze zeker bij blad van bomen ook. Onder het blad zitten.
Maar je kunt dus nu heel erg goed bekijken hoeveel vliegende insecten er eigenlijk in deze tijd van het jaar nog zijn voor vogels om te eten.
Alweer een prachtige bijkomstigheid van de nieuwe voerplaats. :-)

Ander mooi gebeuren vandaag .. is al een paar dagen eerder ook gebeurd maar ik geloofde mijn ogen niet helemaal en kreeg geen 2e kans;
de witte mus is er weer.
Ik ging er al van uit dat deze maar een paar maanden geleefd had. Misschien heeft ‘t beest ergens vast gezeten, maar nu is Witje er weer. En Witje blijkt een mannetje te zijn. Je kunt nu duidelijk de tekening op de kop zien. Onze 2005 witte mus was Bruidje gedoopt. Door Erik Molenaar, de journalist van het NoordHollands Dagblad, die naar aanleiding van de dominomus bij ons kwam. Zij was ook echt een vrouwtje; niks tekening op de kop, alleen wat vage karamelkleurige vegen en veel wit.

Deze “meneer Wit” lijkt soms haast grijs. Ik hoop hem nog eens goed voor de lens te krijgen binnenkort.
Handig voor Hein van Grouw z’n nieuwe onderzoek :-)

08:00 uur – Eens rustig bij de mussen gaan zitten. Op de voerPlaats-in-aanbouw. Kijken en luisteren.
Er wordt door de huismussen over de grond gescharreld en door de struiken. In alle hoeken en gaten zoeken ze. Insecten die door de koude nacht nog stil op hun plek zitten, tot de zon de wereld weer opwarmt.
Sommigen zijn aan het rommelen met kleine witte veren uit de rui van de boeren eenden op dit erf.
Een muis rent hard voorbij. En een seconde later weer net zo hard terug.
Twee mussen vechten heel kort, althans; de een krijst door een aanval van de ander. Ik zie weer een kapotte mondhoek.
We hebben dit jaar moeten rantsoeneren met het voer. Het ging niet meer. Kon niet meer uit met de financiën. Evengoed gaat er nog een flink bedrag aan voer doorheen in zo’n “zomer”-maand. Nog altijd (ruim) het bedrag dat in “Aanpakkers” door Frans Bromet zo keurig op landelijke TV werd voor gerekend :-)
Maar toch; rantsoen.

Dat betekende meer vechten om eten voor de mussen. En nu is dus ook te zien wat dat toch voor wonden kan opleveren. Bij sommige mussen kun je zien dat ze er een infectie bij hebben gekregen. Of misschien gaat het andersom trouwens .. eerst ziek, dan niet alert genoeg, gepikt worden en daar een wond aan over houden ..

Als de nieuwe voerPlaats klaar is wordt bestudering van dergelijk gedrag veel beter mogelijk. Er is door de polycarbonaat platen ruim voldoende licht voor filmopnamen van het gedrag. En door de inrichting komt er ruim voldoende veiligheid voor de huismussen om hun huismussenGedrag te tonen.

Dat was niet het doel van de nieuwe voerPlaats, maar wel een heel interessante bijkomstigheid.

Gisteren vroeg iemand naar het eten van insecten dat huismussen doen. “Gaan ze op bewegende insecten af of kun je ook gedroogde insecten aanbieden ?”
Met die vraag in m’n achterhoofd bekeek ik vanmorgen het afschuimen dat de huismussen op het moment doen, op zoek naar insecten.
Deze insecten zitten allemaal stil. Ze zijn nog te koud om te bewegen. Maar misschien zijn het toch minimale bewegingen waardoor de huismussen op ze geattendeerd worden en het insect te pakken nemen.

Dat wordt dus een nieuwe test :-)
Een pot gedroogde insecten bij de dierenwinkel halen en kijken hoe de mussen er op reageren.

De sla was en is in ieder geval een enorm succes bij de huismussen. Dus die wordt met enige regelmaat aan het voedsel toe gevoegd. Een paar keer per week een krop sla voor de mussen. Jammy :-)

- – -

Sommige mensen zeggen vrolijk te worden van huismussen. Kijk voor de grap eens naar de sfeer in het begin van dit stukje, het verloop ervan en de toon waarop het stukje eindigt.
:-) Een verademing die fladderaartjes. Met hun aanstekelijke levenslust.

Misschien daar ook maar eens een project van maken;
droevige mensen twee keer per week met hun hoofd in een kolonie huismussen zetten.

Nog een reden om de populaties huismussen te herstellen !
;-)

- – -

Eindelijk zon vandaag, en warmte.
De mussen waren meteen weer met velen aan het slepen met witte veertjes en droge grassprieten.
Een enkeling begon zelfs een balts, en niet eens zo heel erg kort.

Ook een juveniel die langzaam maar zeker aan het aftakelen is. Hij heeft wonden in zijn hals en rond zijn snavel. Vliegen draaien vandaag al om hem heen.

Misschien toch verwondingen van die korte vechtpartijtjes. Maar die verlopen in zo’n enorm hoog tempo dat je met het blote oog of de 30fps camera niet kunt zien wat er precies gebeurd.

Filmpjes worden geUpload.

In twee delen:
Huismussen zijn zo dol op sla dat ze er om knokken.
Dit is (door Stichting Witte Mus) in high speed opgenomen.
Als je dat normaal afspeelt krijg je slow motion beelden.

Het is minstens even spannend gebleken als een gevecht tussen twee roofvogels.
Alleen verloopt dit veel sneller; binnen 3 seconden is het weer voorbij.
Zonder high speed camera had je dit nooit anders kunnen zien dan een flits van een schermutseling.

Deel 1 is de aanzet tot de vechtpartij met opstellen tegenover elkaar
Deel 2 is het feitelijke gevecht met na afloop de vlucht, dwars door het beeld, van de initiator ervan.

http://www.youtube.com/watch?v=-XuVFM2-pvc
http://www.youtube.com/watch?v=1Qxwo1sx8zU

(Niet kopiëren zonder toestemming van Stichting Witte Mus.
U mag ons wel in ruil voor gebruik een aanbod doen zodat we ons doel kunnen realiseren:
de huismus een plek in Nederland terug geven zodat ze zichzelf weer zal kunnen redden, ooit.)

Huismus in slow motion, die recht omhoog vliegt.
Let maar eens op de slag die de mus met de vleugels maakt. Het is bijna een vlinderslag zoals mensen in water maken.

Tweede deel uit hetzelfde filmpje van 19 augustus j.l.
Hier zie je twee mannetjes huismussen kleddernat weg vliegen van het bad. Je kunt zien dat ze daar een ruimere vleugelslag voor nodig hebben, dan een mus met droge vleugels.

09:45 u – Weer een eitje gevonden. In een van de grotere bakjes in een voerkooi. Dit eitje is stuk. Zeker doordat andere musjes uit het bakje wilden eten.
Vanavond eens kijken of er een musje gaat slapen in die bak.

Nieuws item aangemaakt op huismussenForum.nl.

Vergeten te melden; sinds ongeveer 2 weken kun je hier weer de geluidswaterval horen. Er zijn dan zo veel mussen aan het tjielpen dat het een waterval lijkt, een beetje Walt Disney achtige waterval. Is in voorgaande jaren ook beschreven. Zijn ook al opnamen van te vinden op ons youTube kanaal.

Sinds mei hadden de huismussen als slaapplaats hun oog laten vallen op de hop, die ik halverwege vorig jaar dubbelDik heb gemaakt door er bamboe stokken (eigen oogst) voor te steken. De slaapplaats is blijkbaar vol.

De witte mus slaapt daar trouwens. Zag het beestje er vanavond heen vertrekken na het laatste eten.

Sinds vandaag slapen de mussen ook weer in de Wilde Wingerd. Beetje grote groep geworden dus. Als ze de Wingerd er weer bij nodig hebben.

20:15 u – Zojuist met z’n twee de kroon van de Liriodendron Tulpifera wat meer open gemaakt. Paar armDikke takken eruit. Want het stormt te hard.
Te groot risico dat de Tulpenboom, met al haar grote bladeren, om waait en boven op de voerplaats en slaapplaatsen van de mussen terecht komt.

Die takken kunnen mooi gebruikt worden voor de nieuwe (superGrote) voerkooi. Die waarmee we zieke duiven bij de mussen vandaan kunnen houden. En de kauwen.